FAQ10: Griepvaccins

Griepvaccins

Wat is het griepvaccin?

Een griepvaccin is een vaccin tegen de griep… dat klinkt maar meer dan logisch :). Het is een jaarlijks spuitje dat ons immuunsysteem leert vechten tegen het griepvirus van de volgende winter. Het bestaat uit vier verschillende stammen die vooraf worden gekozen door de Wereld Gezondheidsorganisatie op basis van statistische gegevens. Hoe juister de voorspellingen door de wetenschappers, hoe beter het vaccin zal werken.

Kan ik ziek worden van het griepvaccin?

Neen. Het griepvaccin bevat geen hele virussen die je ziek kunnen maken. Het bevat enkel specifieke manteleiwitten (lees: brokstukken van de jas van het virus) waar je onmogelijk griep van kan krijgen. Wat wel kan is dat je wat last hebt op de plek waar het griepvaccin wordt ingespoten. Roodheid, zwelling, wat lokale ontsteking is niet uitgesloten. Soms kan je je een beetje moe of koortsig voelen. Dat wil niet zeggen dat je ziek bent. Met het vaccin train je je lichaam om tegen het virus te vechten. Als je stevig gaat sporten ben je achteraf waarschijnlijk ook wel wat moe of stijf? Wel, zelfde principe ongeveer :).

Ik ben gevaccineerd, kan ik nog steeds de griep krijgen?

Ja, dat kan. Het griepvaccin bevat vier stammen van het griepvirus. Het virus verandert heel graag en heel vaak van jas. Het is net die jas die ons lichaam moet leren herkennen om er tegen te vechten. Als de jassen in het vaccin niet die van het griepvirus blijken te zijn, dan kan je nog steeds de griep krijgen. Als het vaccin goed gekozen is, kan je ook nog steeds de griep krijgen. Een vaccinatie is immers geen 100% garantie. Het zal er voor zorgen dat je risico veel kleiner is en dat, als je toch zou ziek worden, de ziekte korter duurt en minder hevig is.

Zijn er bijwerkingen of nadelen aan vaccinatie?

Neen! Zoals eerder vermeld kan je wat roodheid en irritatie ervaren waar de prik gezet is. Soms kan je enkele dagen lichte koorts of vermoeidheid voelen terwijl je immuunsysteem op gang komt. In hele zeldzame gevallen kan je allergisch reageren, maar dat kan je even goed op voedingswaren of op andere zaken. Op lange termijn is er geen enkele bijwerking aangetoond. Er is geen enkel verband tussen vaccinaties en autisme… er is echter wel een verband tussen niet vaccineren en overlijden.

Waarom ‘gokt’ men jaarlijks de samenstelling van het griepvaccin?

Om het griepvaccin te maken hebben we griepvirus nodig. In het labo kunnen we reeds veel kweken op schaaltjes of in vloeistoffen, maar het griepvirus is tricky. Momenteel lukt het produceren van griepvaccins op grote schaal enkel op eieren. Kippeneieren om precies te zijn, duizenden en duizenden. Dat heeft tijd nodig. Tussen de opstart van productie en de levering zit ongeveer 6 maand de tijd. Het plannen van het volgende griepvaccin gebeurt dus al tijdens het huidige griepseizoen om alles tijdig klaar te krijgen.

Hoe werkt het griepvaccin precies?

Het griepvaccin werkt door ons lichaam nog voor het griepseizoen te laten kennis maken met het griepvirus. We leren ons lichaam hoe het er uit ziet en hoe het zich er tegen moet verweren. Onze witte bloedcellen zullen antistoffen maken tegen datgene wat ons ziek maakt. Wanneer een indringer voor de eerste keer ons immuunsysteem aanvalt, gaat er al gauw enkele dagen over alvorens het op volle toeren draait. In die periode kan de infectie zich uitbreiden en word je zieker en zieker. Als je immuunsysteem op voorhand al kennis gemaakt heeft met de vijand door bv. vaccinatie, dan kan dit veel sneller. Je word dan minder, korter of zelfs helemaal niet ziek.

Wie moet zich laten vaccineren?

De griep is nog steeds een dodelijke ziekte, vergeet dat niet. Elk jaar sterven er ondanks het vaccin minstens 1.000 mensen aan de griep of de gevolgen er van. Diegene die het grootste risico lopen zijn dan ook het meest logisch te vaccineren. Officieel zijn dat:

  • personen vanaf 50 jaar
  • patiënten die lijden aan een chronische ziekte zoals long-, hart-, of nieraandoening, diabetes en immuniteitsstoornis; 
  • personen die in een instelling opgenomen zijn; 
  • kinderen tussen zes maanden en 18 jaar die een langdurige aspirinetherapie ondergaan; 
  • personen werkzaam in de gezondheidssector, die rechtstreeks in contact komen met personen met een verhoogd risico op complicaties; 
  • vrouwen die minstens drie maanden zwanger zijn op het ogenblik van de vaccinatie; 
  • beroepsfokkers van gevogelte en varkens, alsook hun familieleden die onder hetzelfde dak wonen; 
  • personen die beroepshalve dagelijks in contact komen met levend gevogelte of levende varkens

Vanuit de maatschappij gezien zouden zoveel mogelijk mensen zich moeten laten vaccineren. Als de meeste mensen gevaccineerd zijn krijgt het virus het heel moeilijk om zich nog te verspreiden tussen diegene die dat niet zijn. Hier zijn helaas niet genoeg griepvaccins voor.

Wat kost het griepvaccin?

Het griepvaccin kost rond de 13 €. Indien je tot de risicogroep behoort en dit ook zo op het voorschrift vermeld staat wordt de helft terugbetaald. Bovendien voorzien vele mutualiteiten een terugbetaling voor het ‘investeren in vaccinatie’, ongeacht leeftijd of risico’s. Dat maakt het vaccin voor bijna iedereen gratis. Jawel, gratis.

Is er een verschil tussen de verschillende griepvaccins?

In doeltreffendheid NIET. De inhoud is vooraf opgelegd door de WHO. Elk vaccin bevat dezelfde stammen in dezelfde hoeveelheid, ongeacht het merk. Het verschil zit vooral in details. Zo is de Vaxigrip spuit het kleinste en dus ook heel compact in de koelkast. Influvac had een soepelere naald met een laagje siliconen… had… nu niet meer. Bij de Alpharix(r) moet de dokter het naaldje eerst nog zelf bevestigen. Dat vergt een extra handeling. Daar staat wel tegenover dat enkel het naaldje in de naaldcontainer moet terwijl dat dat bij Vaxigrip de hele spuit moet zijn. Die bestaat uit één stuk.

Wie wil muggenziften zal merken dat enkel de naald van Alpharix 40 mm lang is. Enkel met een naald van die lengte is de doeltreffendheid en werkzaamheid van het griepvaccin onderzocht. De lengte van de naald is een meerwaarde wanneer de spuit om bepaalde redenen niet in de bovenarm kan worden geplaatst. Ook bij uitzonderlijk dikke personen is een langere naald noodzakelijk om het vaccin doorheen de vetlaag in te spuiten.

Geef een reactie